ساخت عطر

ساخت عطر

ساخت عطر :

ساخت عطرها بخش مهمی از خیلی از صنایع را از تولید کالاهای لوکس گرفته ، تا صنایع غذایی و مواد شیمیایی خانگی ، دربر می‌گیرد . استفاده از عطر یا ترکیبات معطر در این صنایع ، بمنظور استفاده از حس بویایی مصرف کنندگان جهت جلب توجه آنها برای خرید عطر یا محصول معطر می‌باشد . به همین دلیل تمایل زیادی برای پیدا کردن فرمول عطرهایی که به لحاظ زیبایی شناختی برای مردم دلپذیر باشد وجود دارد .

عطرساز :

ساخت عطرها به متخصصین ترکیب عطرها ، که در این صنعت به عطرساز یا پرفیومر (perfumer) معروف هستند سپرده می‌شود . گاهی به آنها بعلت توانایی خوب بویایی اشان و مهارتشان در ترکیب عطرها ، نِز (Nez) که معادل فرانسوی کلمه انگلیسی (nose) یا بینی است گفته می‌شود . ساخت عطرها با راهنمایی و نظرات مشتری‌ها و یا کارکنان یک عطرساز شروع می‌شود . مشتری یک عطرساز یا کارکنانش ، شامل خانه‌های مُد و شرکت‌های بزرگ از صنایع مختلف می‌باشند . در مرحله بعد ، عطرساز با ترکیب رایحه‌ها و مواد معطر مختلف به بوی مورد نظر دست یافته و فرمول آن را به مشتری می‌فروشد . این عطرها آنگاه یا در ساخت محصولات دیگر ، بعنوان رایحه‌های کاربردی (مانند شامپو ، لوازم آرایش ، شوینده‌ها ، داخل اتومبیل و غیره) استفاده گشته ، و یا بعنوان رایحه‌های لطیف (fine fragrance) در جامعه بازاریابی شده و به فروش می‌رسند .

تکنیک :

اگرچه هیچ روش یگانه و استانداردی برای ساخت و فرمولبندی عطر وجود ندارد ، اما چارچوب‌های کلی ای وجود دارند تا چطور یک عطر ، از یک مفهوم می‌تواند ساخته شود . خیلی از افزودنیهای موجود در عطر در بوی آن تأثیری ندارند . خیلی از عطرها حاوی مقادیری از آنتی اکسیدان‌ها و مواد رنگزا می‌باشند تا طول عمر و بازاریابی و فروش آنها را بهبود بخشند .

چارچوب اساسی :

هر روغن معطری شامل ده‌ها تا صدها مواد افزودنی مختلف می‌باشد و این مسئله بسته به نوع نقشی است که آن عطر بازی خواهد کرد . این مواد افزودنی را می‌توان به سختی به چهار گروه مختلف تقسیم کرد :

بوهای اصلی (قلب) : شامل یک یا چند ماده برای مفهوم خاصی مانند «رز» می‌باشد . در عوض ، چند ماده مختلف می‌توانند با هم ترکیب شوند تا یک بوی اصلی بصورت «انتزاعی» بوجود بیاید بطوریکه هیچ تشابهی با مواد موجود در طبیعت نداشته باشد . برای مثال بوهای یاس و رز می‌توانند با هم ترکیب شوند تا یک رایحه با بوی انتزاعی گلها بوجود آورند . طعم دهنده کولا (cola) یک مثال خوب برای بوی اصلی انتزاعی می‌باشد .

اصلاح کنندهها : این مواد بوی اصلی را طوری تغییر می‌دهند تا یک خصوصیت خاصی را در آن ایجاد نمایند : برای مثال ، استرهای میوه‌ای به یک بوی اصلی گلی اضافه می‌شود تا بویی باخصوصیات گلی – میوه‌ای بوجود بیاورند ؛ کالوژن و بوی مرکبات می‌توانند بمنظور تازه تر کردن رایحه گلی اضافه شوند . بوی گیلاس در کولا – گیلاس می‌تواند بعنوان یک اصلاح کننده در نظر گرفته شود .

مخلوط گرها : یک گروه بزرگ از مواد افزودنی هستند که انتقال بوی یک عطر بین لایه‌های مختلف موجود در آن را ملایم و روان تر می‌کنند . اینها خودشان به عنوان جزئی از افزودنیهای بوی اصلی نیز می‌توانند استفاده شوند . از ترکیبات معمول که بعنوان مخلوط گر استفاده می‌شوند می‌توان از لینالول و هیدروکسی سیترونلال (hydroxycitronellal) نام برد .

تثبیت کنندهها : بعنوان یک بالشتک یا تکیه گاه برای تقویت بوی اصلی بکار می‌روند . خیلی از رزینها ، بوهای چوب و پایه‌های کهربا بعنوان تثبیت کننده استفاده می‌شوند .

نُت‌های بالایی ، میانی و پایه هر عطری می‌توانند جداگانه بوهای اصلی و افزودنیهای تقویت کننده جداگانه‌ای داشته باشند . آنگاه عطرساز ، مخلوط روغنهای معطر بدست آمده را در اتانول و آب حل کرده ، و در تانکهایی برای چند هفته نگه می‌دارد و بعد آنها را با ابزارهای خاصی فیلتر می‌کند تا مواد موجود در مخلوط عطر تثبیت شده و هر گونه خرده ریزه و ته‌نشینی از آن زدوده گردد . آنگاه مخلوط عطر در بطریهای مخصوص بسته بندی می‌شوند .

پایه‌های رایحه :

امروزه بجای اینکه یک رایحه را از بنیان تا انتها بسازند ، خیلی از عطرها و ادکلن‌های مدرن با استفاده از پایه‌های رایحه یا بطور خلاصه پایه ها ساخته می‌شوند . هر پایه در ذات خود یک عطر پیش ساخته‌ است که از اسانس ها و مواد شیمیایی معطر ساخته شده‌است ، و بر اساس یک مفهوم ساده مانند «علف تازه بریده شده» و «سیب ترش آبدار» فرمول بندی شده‌اند . خیلی از عطرهای خط Aqua Allegoria از شرکت Guerlain با مفاهیم رایحه‌ای ساده‌شان مثال خوبی از این هستند که پایه‌های رایحه چگونه می‌توانند باشند .

از آنجایی که پایه‌ها قابل استفاده مجدد در عطرهای مختلف می‌باشند ، تلاش برای ساخت و توسعه پایه‌های جدید به اندازه تولید خود عطرهای موجود در بازار زیاد می‌باشد . بغیر از استفاده مجدد ، بکارگیری پایه‌ها در عطرسازی منافع دیگری نیز دارد :

۱. استفاده از مواد افزودنی ای که بوی «سخت» یا «پرقدرت» دارند ، و بشکل پایه‌های ترکیب شده بوجودآمده‌اند ، در عطر سازی راحت‌تر می‌باشد .

۲. یک پایه می‌تواند بوی واقعی‌تری از یک چیز را نسبت به عصاره خود آن چیز ایجاد نماید . برای مثال ، پایه‌ای برای انتقال بوی «گل رز تازه مرطوب» می‌تواند تقریب بهتری نسبت به اسانس گل رز ساده برای رساندن مفهوم بوی گل رز بعد از باران باشد . گل‌هایی مانند گاردنیا و سنبل که تا کنون قادر به عصاره گیری از آنها نشده‌اند ، از طریق ترکیب پایه‌هایی بوجود می‌آیند که از داده‌های بوجود آمده از تکنولوژی هِدسپِیس تولید گردیده‌اند .

۳. یک عطرساز پس از دریافت یک درخواست می‌تواند با ترکیب چند پایه بسرعت یک مفهوم را ایجاد کرده ، بازخورد آنرا مشاهده نماید . پس از دریافت پاسخ مثبت می‌توان «لبه‌های» عطر را صیقلی و صاف کرد .

مهندسی معکوس :

عطرها از طریق مهندسی معکوس با استفاده از تکنیک‌های تحلیلی ای نظیر کروماتوگرافی گازی – اسپکترومتری جرمی Gas chromatography – mass spectrometry که بطور خلاصه (GC-MS) به آن گفته می‌شود و می‌تواند فرمول عمومی هر نوع عطری را آشکار کند ، قادرند بوجود بیایند . سختی روش (GC-MS) ناشی از پیچیدگی مواد اولیه عطرها می‌باشد . بخصوص وجود اسانس‌های طبیعی و ترکیبهای پیچیده شیمیایی این کار را سخت‌تر می‌کنند . هرچند هر کسی با ابزار خوب و تجربه کافی در عرض چند روز می‌تواند فرمول هر عطری را بدست آورد … مشتریان و رقبا می‌توانند بطور تقریباً دقیقی فرمول بیشتر عطرها را تحلیل کنند . آنالیز عطرهای قدیمی یا عطرهایی که در شرایط بدی نگهداری شده‌اند نیز بعلت تجزیه و یا ترکیب خیلی از مواد اولیه و بوجود آمدن ناخالصی ها به مرور زمان مشکل می‌باشد . مواد اولیه و ترکیبات معمولاً بوسیله شناساگر کروماتوگرافی گازی می‌توانند تشخیص داده شوند . این دستگاه هر ماده شیمیایی را از طریق بو و یا خصوصیات فیزیکی آن تشخیص می‌دهد . مهندسی معکوس عطرهای موفق در بازار ، بعلت آسانی نسبی کار با ابزار GC ، فشار موجود برای تولید عطرهای پر طرفدار و طبیعت پر سود بازار عطر ، بسیار معمول می‌باشد .

ساخت عطر

7 پاسخ
  1. حامد
    حامد says:

    واقعا ممنونم از این مباحثه مفیدوخوبتون وهمچنین از برنامه خوبتون

  2. نادر
    نادر says:

    سلام , اطلاعاتی که د راختیار مون قرار دادید خوب بودند . ولی من بدلیل اینکه نتونسته ام تا بحال ادکلن با ماندگاری خوب پیدا کنم . تصمیم گرفته ام تا خودم درستش کنم . از دوستان اگر کسی دوست داره بیشتر راهنمائیم کنه لطفا به آدرس ایمیل من نظرتون رو بفرستید . متشکرم hannaind@gmail.com

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *